Kaza tespit tutanağının 7. maddesi, "Uygun Kutulara (x) İşareti Koyunuz" başlığı altında 15 farklı trafik kuralı ihlalini listeler. Sürücülerin en çok merak ettiği soru şu: Tutanakta işaretlenen bu kutular, doğrudan kusur yüzdemi belirliyor mu? Kısa cevap: hayır — ama kusur oranının belirlenmesinde temel dayanak noktasıdır.
Tutanak Kusur Yüzdesi Yazar mı?
Hayır. Kaza tespit tutanağında taraflar için bir kusur yüzdesi belirtilmez; yalnızca kazanın oluşumunda kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiği işaretlenir. Kusur oranı, tutanaktaki bu işaretler, kroki, taraf beyanları ve varsa tanık ifadeleri temel alınarak sigorta şirketi ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) sistemi tarafından sonradan değerlendirilir.
Asli Kusur / Tali Kusur Nedir?
Kazanın meydana gelmesine birinci derecede sebep olan ihlal asli kusur olarak değerlendirilir (örneğin kırmızı ışık ihlali). Bu asli kusur olmasaydı kazanın meydana gelmeyeceği durumlarda, diğer tarafın küçük ihlalleri (örneğin hız sınırını hafif aşma) varsa bunlar tali kusur sayılır. Bir tarafın asli, diğerinin tali kusurlu bulunması çok sık karşılaşılan bir sonuçtur.
Tutanaktaki 15 Kural İhlali Maddesi
Resmi tutanakta A ve B araçları için ayrı ayrı işaretlenebilen 15 ihlal maddesi şunlardır:
- Kırmızı ışık ihlalinde bulunmak
- Taşıt giremez işareti bulunan karayoluna girmek
- Karşı yönden gelen trafiğin kullandığı yola girmek
- Geçme yasağı (sollama yasağı) olan yerde geçiş yapmak
- Kavşakta geçiş önceliğine uymamak
- Yetkili memurun dur işaretinde geçmek
- Aynı istikamette ve aynı şeritte giderken önündeki araca arkadan çarpmak
- Sağa dönüş kurallarına uymamak
- Sola dönüş kurallarına uymamak
- Geri manevra kurallarına uymamak
- Geçme (sollama) kurallarına uymamak
- Geçiş önceliğine uymamak
- Parketme kurallarına uymamak
- Duraklama Kurallarına uymamak
- Kurallara uygun olarak park edilmiş araca çapmak
Kusur Oranını Kim, Ne Zaman Belirler?
Tutanağı sigorta şirketinize ilettikten sonra, dosya SBM sistemi üzerinden değerlendirilir. Kusur oranına itiraz eden taraf varsa süreç sigorta tahkim komisyonuna veya mahkemeye taşınabilir. Bu nedenle tutanaktaki ihlal işaretlerinin, krokinin ve varsa fotoğraf/tanık bilgilerinin eksiksiz ve gerçeğe uygun olması büyük önem taşır.